Mükemmel Uygur: Ilkin rüya gördüğümü sandım

‘İhtiyaç var ise Türk diye bakılmıyor’

Mükemmel Uygur, Oscar ödüllerini belirleyen Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin Türkiye’deki üyesi.
Mükemmel Uygur, beyazperdeye, Osman F. Seden’in yönetmen yardımcısı olarak adım atsa da yönetmenliği değil, cast direktörlüğünü seçerek mesleğinde ışıltılı bir kariyer edindi. Birçok yabancı yapıma da oyuncu seçen Uygur, Habertürk HT Stüdyo‘da Mehmet Çalışkan’ın konuğu oldu. Oscar ödülü alacak filmlerin iyi mi belirlendiğinden, yapımlara oyuncu seçerek hangi kriterlerin göz önünde bulundurulduğuna kadar birçok mevzuda izahat icra eden Mükemmel Uygur, yabancı yapımcı ve yönetmenlerin Türk oyunculara yaklaşımı hakkında bilgiler verdi.

Oscar Ödülleri törenini organize eden Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin üyelerinden birisisiniz. Üye olma sürecinden söz edebilir misiniz?
2017’de sabahın saat 3’ünde, Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin üyesi olduğuma dair bir mail aldım. Ilkin birisi dalga geçiyor sandım. Zira asla beklediğim bir şey değildi. Bununla beraber ABD ‘Casting Society of America’ üyesiyim, orada bizim işlerimizi yöneten Laura Adler’a “Bu doğru mu?” diye bildiri attım, Laura, beni arayıp “Doğru” dedi. Ben de “Galiba rüya görüyorum, birazcık daha uyumaya devam edeyim, sabah ilgileneceğim” dedim. Sabah olduğunda“Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin üyesi oldunuz, bu formu doldurun” şeklinde mail geldi.

Üye olmak için neler yapılıyor?
Üye olmak için bir başvuruda bulunmak söz mevzusu değil. Kimse başvuramaz. Seçimle üye olunuyor. Akademi, dünyada beyazperdeye katkı sağlayanları araştırıp üyelik hakkı veriyor. Kabul edenler üye oluyor. İşleyiş bu şekilde.

Oscar ödülü alacak olan filmleri ve sinemacıları belirliyorsunuz. Bunun haricinde göreviniz / görevleriniz var mı? Evet, sinemacıların performansını belirleyip oy veriyoruz. Filmlere de oy veriyoruz. Böylelikle kimlerin ve hangi filmlerin Oscar ödülü almış olduğu belirleniyor. Yalnız Oscar ödülleri için jüri üyeliği yapmıyoruz. Kimi zaman kısa filmlere de Oscar veriliyor. Orada da bulunuyoruz.

Aday filmleri mi yoksa aday talibi olan tüm filmleri mi seyrediyorsunuz?
Ilkin aday talibi olan filmleri izliyoruz, sonrasında adayları belirlerken de oy kullanıyoruz. En sonda da adaylar arasından en iyisini seçiyoruz. Bizlere geniş bir aday talibi sıralaması geliyor, onları izliyoruz. Onların arasından beğendiklerimizi belirliyoruz. Sonrasında beğendiğimiz filmlerin kategorileri için de oylama yapıyoruz. ‘En İyi Yönetmen’, ‘En İyi Adam Oyuncu’, ‘En İyi Hanım Oyuncu’, ‘En İyi Senarist’ benzer biçimde tüm kategoriler için oylarımızı kullanıp senenin en iyilerini belirliyoruz.

Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi’nin kaç üyesi var?
Hakkaten bilmiyorum, 7 bine ulaştığını düşünüyorum. Her yıl katlanarak gidiyor fakat doğal arada vefat edenler de oluyor. Bazı nedenlerden azat edilenler de var. Bizlere bu durumlarla ilgili bilgilendirme mailleri geliyor fakat konuşmamız yasak.

Oscar törenlerine katılma hakkınız var mı? Siz asla katıldınız mı?
Ödüllere aday filmi olanlar organik olarak törenlere katılabiliyor. Katılmak için başvuruda bulunmak gerekiyor. Şimdiye kadar asla katılmadım. Aslına bakarsanız üye olduktan sonrasında pandemi başladı.

Sektöre Osman F. Seden’in yönetmen yardımcısı olarak girdiniz? Seden’den söz edebilir misiniz? Iyi mi biriydi?
Osman ağabey, babam gibiydi, Tanrı rahmet eylesin, daima saygıyla anıyorum. Müthiş bir duayendi, kendine ilişik bir seçimi vardı. Türk sinemasının Alfred Hitchcock’u gibiydi. Zira her filmimizde kendisi ne olursa olsun gözükürdü. Kamera önünde de olmaya kıymet verirdi. Rol almayı da seviyordu. Türk sinemasına bulunmuş olduğu katkı ortada. Benim birkaç cümleyle anlatabileceğim biri değildi.

Osman F. Seden (1924 - 1998) Senaryo... 163 / Yönetmen... 140 / Yapımcı... 119

Osman F. Seden (1924 – 1998) Senaryo… 163 / Yönetmen… 140 / Yapımcı… 119

Kendisiyle yolunuz iyi mi kesişti?
Ben daha ilkin Onat Kutlar ile Konsept Film’de çalıştım. Sonrasında Fatih Aksoy bana “Sen artık yönetmen yardımcılığına başlayabilirsin” dedi. Arzu Filmin ‘Analar Babalar ve Çocuklar’ adlı bir dizisi vardı. Muharrem Özabat ve Sami Kuvvetli çekiyordu. O dizide Özabat’ın yardımcılığını yaptım. Ondan oldukca şey öğrendim, benim ilk asistanlığımdı. Sami Bey’den de oldukca şey öğrendim. Oradan sonrasında Osman F. Seden’in destek yönetmeni Rabahat Baltacı’nın asistan aradığını öğrendik, oradan oraya geçtim. Orada 5 yıl çalıştım.

Sizin aklınızda yönetmen yardımcılığı yoktu da Fatih Aksoy’un ısrarıyla mı asistanlığa başladınız?
Ben daha ilkin Canan Gerede’nin “Robert’s Movie” filmimizde prodüksiyonda çalışmıştım, Onat Kutlar’ın yapımcılığını yapmış olduğu ‘Geçmiş Bahar Mimozaları’nda da prodüksiyonda çalışmıştım, Ali Akdeniz, Fatih Aksoy hep beraberdik.

Yönetmenliğe niçin geçiş yapmadınız?
Yönetmen olmak asla aklımda yoktu açıkçası fakat kısa filmler çektim. Uzun metraj asla düşünmedim fakat bir ihtimal senaryo yazarım, aklımda bir şeyler var. Bu ara oldukca fazla hüzünlüyüm, içimden bir şey çıkıyor, bir şey kıpırdanıyor, kim bilir o yüzden.

Niçin hüzünlüsünüz?
Hüzün hayatta hep var.

Asli mesleğiniz cast direktörlüğü. Internasyonal filmlerde de oyuncu seçimleri yapıyorsunuz. Mesleğinizden söz eder misiniz? Cast direktörleri bir film için niçin mühim?
Cast direktörlüğü, dünyada hakikaten hiçbir okulda öğretilmeyen bir meslek. Ya benim benzer biçimde yönetmen yardımcılığından geliyorlar ya da çoğunlukla oyuncular cast direktörü oluyor. Ben iki tane büyük derneğe üyeyim biri; International Casting Directors Network (ICDN), diğeri de Casting Society of America… Casting Society of America derneğinin ilk internasyonal üyesiyim. Aslen ABD haricinde üye almıyorlardı, benimle beraber almaya başladılar. Bu da garip oldu. Asla beklediğim bir şey değildi. Oyuncu seçmek oldukca mühim. Zira filmin ya da herhangi bir projenin yüzde 50’si oyuncu seçimiyle belli olur. Senaryo ne kadar önemliyse o senaryoya uygun oyuncu seçmek de o denli önemlidir. Eskiden Türkiye’de bir tek yönetmen yardımcıları oyuncu seçerdi. Ben cast direktörlüğünü sevdim ve sonrasında kendi kendime karar verdim; bunun bir okulu olmalı fakat okulu hiçbir yerde yok. En azından bir imalathane olması icap ettiğini düşündüm. O şekilde bir atölyeyi bulduğum Seattle’a gittim. Orada biz oyuncuların arka tarafında oturuyorduk, oyunculara ‘Cast direktörüyle iyi mi çalışılır?’ anlatılırken bizlere de ‘Biz oyuncularla iyi mi çalışabiliriz?’ mevzusunun dinamiğini anlatıyorlardı. Sonrasında cast direktörlerinin ‘in house’ olamadıklarını şu demek oluyor ki bir prodüksiyon şirketinin içinde olamadıklarını anladım ve o süre da kendi başıma bireysel olarak ofis kurdum. Aslen Türkiye’nin ilk cast direktörü ben değilim, Renda Güner’dir fakat o sonrasında işe ajans olarak, menajer olarak devam etti. Renda hakikaten işini oldukca iyi icra eden, en iyi cast direktörlerden biriydi.

International Casting Directors Network üyeleri.

International Casting Directors Network üyeleri.

Yapımcılar ya da yönetmenler size söz mevzusu projede hangi oyuncular olması gerektiği mevzusunda data almak için mi geliyor?
Öncelik olarak senaryo geliyor. Senaryo benim için oldukca mühim. Zira senaryoyu anlamam ve kalbimde hissetmem gerekiyor. Senaryoya inanmazsam, Mükemmel Uygur olarak herhangi bir oyuncuyu inandırmam oldukca zor olur.

Genel olarak bu şekilde mi oluyor yoksa bir tek sizde mi?
Bende bu şekilde. Zira benden geldiği süre oyuncular “Mükemmel’dan geldiyse bir şey vardır” deyip okuyup, orada bir şey bulamazlarsa hayal kırıklığına uğrarlar. Ben kimseyi hayal kırıklığına uğratmak istemiyorum. İnsanları hayal kırıklığına uğratmamak hayatımda en dikkat ettiğim şeydir.

Internasyonal yapımlar için de çalışıyorsunuz. O alandaki çalışmalarınızdan söz eder misiniz?
Azca ilkin sözünü ettiğim iki dernek üyeliği bana internasyonal yapımlar için de çalışabilmemin kapısını açtı. Zira biz cast direktörleri yurt haricinde oldukca omuz omuza çalışıyoruz. Herhangi bir ülkeden oyuncuya ihtiyacımız olduğunda birbirimize danışıyoruz. Internasyonal emek harcamayı oldukca seviyorum. Türk oyuncularının da yurt dışına açılmasının bir yolu bulunduğunu düşünüyorum. Şu anda da internasyonal bir projede çalışıyorum ve o denli hoşuma giden şeyler oldu ki. Senelerdir oyunculara “İngilizce öğrenin, bu ülkeye oldukca fazla yabancı prodüksiyon geliyor, İngilizceye ihtiyacınız olacak” derken bu projede hakkaten İngilizce bilen canavar benzer biçimde oyuncularla çalışıyorum, oldukca hoşuma gidiyor.

Sözünü ettiğiniz proje nedir, kimler rol alıyor?
Paylaşamam. Zira data vermem yasak. Yalnız oldukca duyulacak bir proje bulunduğunu ve çekimlerinin İstanbul’da yapıldığını söyleyebilirim. Projenin adını paylaşamıyorum fakat aslına bakarsan oldukca duyulacak internasyonal bir proje, çekimleri İstanbul’da yapılıyor.

Türk oyuncuların bir türlü yurt dışına açılamamasının ana sebebi lisan problemi mudur?
Yurt dışına açılamıyorlar değil, açılıyorlar. Bence çok da fazla başarılıyız. Haluk Bilginer aslına bakarsan başı çekiyor, onun haricinde Numan Acar ve İlker Kaleli var. Kaleli, ‘The Serpent’ benzer biçimde bir dizide oynadı. Hazar Ergüçlü ise BBC’nin ‘The Mallorca Files’ adlı dizisinde yer aldı. Mühim olan doğal ki dil. Zira ilkin organik olarak yazışma kurmamız gerekiyor. O dili iyi konuşabilmemiz gerekiyor fakat onun haricinde da burada iyi işler yapmaları lazım.

Türk oyuncuların yurt dışına açılması kafi seviyede midir yoksa eksiklik söz mevzusu mudur?
Tamamlanmamış diyemeyiz, neye gore tamamlanmamış bulunduğunu bilemeyiz. Biz doğal ki Avrupa’nın merkezinde değiliz, o yüzden oyuncularımız da Avrupa’nın merkezindeki oyuncular benzer biçimde talihli değiller fakat oldukca fazla kapı var; Cast It, e-Talenta, Backstage benzer biçimde oldukca başarıya ulaşmış internet sayfaları var. Oralardan projeleri takip edip oldukca kolaylıkla müracaat yapabiliyorsunuz. Artık aslına bakarsan ‘self tape’ diye bir şey var. Oturduğun yerden portatif bir ışık alıp kendini çekebiliyorsun ve gönderebiliyorsun. Artık cast direktörleri audition stüdyosunda çekim yapmıyor, ben de hep self tape devam ediyorum, dünyanın her yerinden tecrübe etme çekimleri topluyorum.

Yurt dışındaki yapımcılar ve yönetmenler Türk oyunculara iyi mi bakıyor, yapımlarda rol almaları için yeteri kadar göz önünde bulunduruyorlar mı?
Eğer projenin ihtiyacı var ise aslına bakarsan Türk diye bakılmıyor. Mesela bir Türk oyuncu oldukca iyi İtalyanca konuşuyorsa, İtalyan’ı da oynayabilir.

O halde yabancı yapımcı ve yönetmenler, Türk oyunculardan yabancı bir karakteri canlandırması adına da bir beklenti içinde olabilir. Yeter ki lisanı iyi olsun. Mesela Haluk Bilginer benzer biçimde..
Doğal ki kesinlikle. Bir de şimdi genç nesil daha bilgili. Dünyadaki oyunculuk okullarında eğitimler alıyorlar. Örneğin son olarak benim yer aldığım bir projedeki Türk genciyle tanıştım, oldukca iyiydi. Oldukca iyi oyuncular yetişiyor. Netflix’e ‘Fatih’ İngilizce çekildi. Artık Disney geldi, HBO geldi, hepsi geliyor. Netflix aslına bakarsan elimizin altında. BluTV de oldukca güzel işler yapıyor.

Yurt haricinde fark edilmeleri açısından dijital platformların oyunculara katkısının ne işe yaradığını / olacağını düşünüyorsunuz?
Dijital platformlar bence dünyaya kapıları açtı. Türk dizileri aslına bakarsan birçok ülkede bayağı revaçtaydı, bu durum daha da arttırdı. Oyuncular benzer biçimde yönetmen ve kamera arkası öteki ekip üyeleri de fark ediliyor / edilecek. Oldukca başarıya ulaşmış genç yönetmenlerimiz var, kamera arkası takımlar de oldukca başarıya ulaşmış. Bir de beyaz perdede da oldukca kuvvetli yeni adlar geliyor. Örneğin; ben şu anda ‘Ölü Mevsim’ diye bir beyaz perde filmine hazırlanıyorum, işin başlangıcında yepyeni, pırıl pırıl genç yapımcı ve yönetmen var. Bu şekilde projelerle gurur duyuyorum. Keza bu yıl gene Cannes Film Festivali’nde Güvenli Alper’in ‘Kurak Günleri’ yer alacak. Bu oldukca büyük bir başarı. Cannes Film Festivali’nin başka bir seçkisinde İpek Erden’in yapımcısı olduğu ‘Ölüler İçin Yaşam Kılavuzu’, genç bir yönetmen olan Sulh Fert yönetti. Bunlar oldukca kıymetli… Dolayısıyla Türk sineması, dünyada görülmeye başlandı. Keza bildiğiniz gibi, Erdal Murat Aktaş’ın yönetmenliğini yapmış olduğu ‘Her Şeye Karşın’in ilk internasyonal vizyonu Cannes Film Festivali’nde gerçekleştirilecek. Ben de kendisiyle beraber orada olacağım, bunlar oldukca büyük başarılar.

Senaryo vardığında ilk olarak neye dikkat ediyorsunuz? Bir karakteri bir oyuncuya vermenizdeki kriterler nedir? Oyuncunun popülerlik ölçüsü seçimlerinizde etkili oluyor mu?
Aslen popülerlik ölçüsüne bakmıyorum fakat doğal ki yapımcıların bazı talepleri oluyor. O film dünyada gösterime girecekse Türkiye’de de dağıtımcılar tarafınca satılabilir olması isteniyor. Filmin Türkiye’de de bir oranı olsun istiyor ya da Türkiye’de de bir vizyonu olabilsin istiyorlar. Dolayısıyla Türkiye’deki popüler adları isteyebiliyorlar. ‘Osmanlı Subayı’nda öyleki bir talep vardı. Ben iyi oyunculuğa bakıyorum, iyi bildiğim bir isim olmayan bir oyuncu var ise bile onun audition verme hakkını kaldırmıyorum. Benim için mühim olan audition esnasında görevi kimin alacağıdır.

İlla ki popüler olması gerekmiyor, o karakteri hakkıyla canlandırabilecek birini seçiyorsunuz…
Benim için öyleki, ben hakkaten buna oldukca dikkat ediyorum. Onun için de bilinir ki daima benim projelerimden en azından bir iki tane yeni isim çıkar.

Birçok oyuncuya ön ayak olup internasyonal yapımlarda rol almalarını sağladınız. Karşılığını alabiliyor musunuz?
Dünya çapındaki bir cast direktörüne gore alamıyorum. Içsel olarak da bu ülkede oldukca yorulduğumu söyleyebilirim, oldukca özür dilerim fakat bizim devletimizde teşekkür etmeyi bilen oldukca azca insan var. Ekip bulunduğunu unutma sorunumuz da var. Oysa biz bir ekip işi yapıyoruz. Ben yabancı projelerde çalıştığımda, yönetmenin her seçtiğim oyuncu için bin kere teşekkür etmesi ya da iyi bir şey olduğunda benimle paylaşması beni oldukca doyum ediyor. Şu anda oldukca büyük bir yönetmenle çalışıyorum, onun devamlı teşekkür ediyor olması beni oldukca gururlandırıyor. O süre yaptığım işi daha oldukca seviyorum. Fakat bizde yönetmen her şeyi yapıyor. Işığı da kamerayı da o kuruyor, çayı da o demliyor, oyuncu seçimini de o yapıyor… Bu yüzden bizde teşekkür etmek yok ve bu mevzuda oldukca üzgünüm.

Oyunculardan karşılığını alabiliyor musunuz?
Bir beklentim yok, beklentiye girdiğin süre aslına bakarsan üzülüyorsunuz. O yüzden bir beklentim yok.

100’e yakın Türk ve yabancı film için çalıştınız, maddi olarak karşılığı alabildiniz mi?
Hayatımı idame edebildiğime şükrediyorum. Internasyonal bir cast direktörü olarak doğal ki dünyadaki meslektaşlarımla aynı seviyede para kazanmıyorum fakat bu ülke standartlarında iyi rakamlar bulunduğunu düşünüyorum.

Locarno Film Festivali’nde ‘En iyi Cast Direktörü’ ödülünü almıştınız? Bu ödül hangi kriterlere gore veriliyor?
‘Mustang’daki çalışmamdan dolayı verilmişti. Biliyorsunuz ki, ‘Mustang’, Akademi ödüllerinde Oscar’a adaydı. Bir jüri değerlendiriyor, o jüri ön elemeden geçiriyor sonrasında ilk 5’e kalıyorsunuz, ben de ilk 5’e kaldım, benim için oldukca coşku vericiydi. Sonrasında da telefon geldi, “Ödül sizin. Locarno’ya çağrı ediyoruz” dediler, büyük heyecandı, Locarno Film Festivali aslına bakarsan seçkin festivallerden birisi. O ödül hâlâ devam ediyor, adı Semiramis Ödülleri oldu. Bu yıl de bir filmle başvurdum, short list’e kaldım, burada da heyecanlıyım, bakalım short list’ten iyi mi çıkacağım. Dünyada oldukca azca cast direktörü ödülü veriliyor, Oscar’da da yok, bildiğiniz gibi. Şu anda Beyazperde Sanatları ve Bilimleri Akademisi başkanı bir cast direktörü, kendisi bu mevzuda oldukca çabalıyor. Ben oldukca yakında olacağını da düşünüyorum. Türkiye’de bir ilk yaşanarak geçtiğimiz Antalya Film Festivali’nde bir arkadaşımıza bu ödül verildi.

Deniz Gamze Ergüven'in yönettiği 'Mustang', Fransa adına 'En İyi Yabancı Dilde Film' dalında Oscar'a aday olan 5 film arasında yer aldı.

Deniz Gamze Ergüven’in yönettiği ‘Mustang’, Fransa adına ‘En İyi Yabancı Dilde Film’ branşında Oscar’a aday olan 5 film içinde yer aldı.

Niçin ille de olmalı?
Azca ilkin de sözünü ettiğim benzer biçimde bence bir filmin yarısını oyuncu seçimi oluşturuyor. Oyuncu seçimi iyi olmadığı için maalesef bir film başarıya ulaşmış olmuyor. Onun haricinde oyuncu seçimi her şey benzer biçimde oldukca mühim. En iyi senaryo var ise en iyi oyuncu seçimi de olmalı diye düşünüyorum.

Yeni çalışmalarınızdan biri ‘Her Şeye Karşın’ filminin senaristliği size vardığında oyuncu seçimini yaparken nelere dikkat ettiniz?
Ana karakterin 3 yaş grubunda canlandırılacak olması sebebiyle oldukca zor bir senaryoydu. Ana karakteri ilkin çocukken görüyoruz, sonrasında gençliğini ve günümüzdeki yaşıyla görüyoruz. Ilkin ilk cast çalışmasında orta yaşı bulayım, onu birazcık yaşlandırayım diye düşündüm sonrasında onun çocukluğunu aramaya başladım fakat sonrasında ilk bulduğumuz aktörle zamanlamayı oturtamadık. Onun başka bir projesi çıktı. Sonraki adımda 40’lı yaşlarını canlandıracak oyuncuyu bulduk. Erkan Petekkaya oynadı, çok büyük oynadı, kendisi aslına bakarsan çok büyük bir erkek oyuncu. Görevi o alınca doğal ki onun gençliğini aramam gerekti, oldukca rastlantı bir halde karşıma Sinan Akdeniz çıktı. Almanya’da yaşayan bununla birlikte tıp okuyan oldukca başarıya ulaşmış bir oyuncu. Açıkçası filmi aldı götürdü. Erkan ile bazı ortak noktalarını bulduk, birbirlerine çok da fazla benziyorlar, Türkiye yeni bir yüzle karşılaşmış olacak. Almanya’da da oldukca başarıya ulaşmış Türk oyuncularımız var fakat Türkiye’de oynama şansı elde edemiyorlar şu sebeple Türkçelerinde aksan oluyor fakat bizim bu filmdeki en mühim kriterimiz aslına bakarsan aksanın olmasıydı. Sinan ile oldukca iyi çalıştık, çok da fazla iyi bir oyuncu kazanmış olduk.

Erkan Petekkaya

Erkan Petekkaya

Türkiye’den ve yurt dışından birçok oyuncuyu takip etmeniz, her yapımını izlemeniz gerekiyor. Ek olarak tiyatro bol miktarda tiyatro oyunu da seyretmeniz gerekiyor. Bu mevzuda yardımcılarınız da olması imkansız. Iyi mi yetişiyorsunuz?
Organik olarak oldukca fazla film izliyor, oldukca fazla oyun seyrediyorum. Bir şansım da Sadri Alışık Tiyatro Beyazperde Oyuncu Ödülleri’nin jürisinde olmam. Bundan dolayı oradaki görevim sebebiyle de oldukca fazla film izliyor, oyun seyrediyorum. Yılda 80 ile 100 arası oyun seyrediyorum. Bir de ajanslarla dirsek temaslı çalışmak gerekiyor.

‘Her Şeye Karşın’ için Sinan Akdeniz’i seçme nedeniniz nedir?
Doğal ki Almanya’daki ajansları da tanıyorum, oradaki ajansları da taradım, bazı datalar var onların içine girdim. Birazcık araştırmak ve meraklı olmak gerekiyor, iyi bir cast direktörü olmak için meraklı olmak gerekiyor, iyi oyun seyretmek gerekiyor, oldukca film seyretmek gerekiyor.

Sinan Akdeniz

Sinan Akdeniz

Şu demek oluyor ki bir tek ajansların kataloglarına bakıp da surat olarak bu olur demiyorsunuz.
Kimi zaman öyleki söylediğim de oluyor, o artık oturmuş oluyor, o bir histir ya. Benim için seneler ilkin ‘Oyuncuyu bakış açısından anlıyor’ diye bir başlık attılar, oldukca fena bir başlık fakat kimi zaman öyleki olabiliyor. Fotoğraf çekimlerinin oldukca iyi olması gerekiyor şu sebeple öyleki anlıyorum, o bir enerji. Yaşam da öyleki değil mi?

Yurt dışındaki Türk oyuncular Türkiye’de çekilen yapımlarda rol almak istiyor mu?
Evet, istiyorlar. Bana bununla ilgili oldukca fazla mail geliyor fakat aksan oldukca mesele oluyor. Bilhassa Almanya’daki Türk oyuncuların o ağır Almanca aksanı bizde oldukca mesele olabiliyor.

Aksan problemi çalışmayla ne kadar bertaraf edilebilir?
Kalımlı Davrak vardığında bu anlamda oldukca fena durumdaydı fakat şu an oldukça toparladı. Oldukca başarıya ulaşmış ses koçları var, onlarla çalışabilirler ya da sesli kitap okuyabilirler, Almanya’da Türkçeyi oldukca muntazam konuşan insanoğlu var, onlarla konuşabilirler. Düzeltmek için çabalamaları gerekiyor, minimum 6 ay uğraşırlarsa düzeltebiliyorlar. Almila Bağrıaçık var, Almanya’da oldukca başarıya ulaşmış bir oyuncu, onun da Türkçesi düzeldi.

‘Her Şeye Karşın’ bir yaşam öyküsü filmi, günümüzde yaşam öyküsü filmleri oldukca fazla çekiliyor. Yaşam öyküsü filmi ve kurgusal filmlerin oyuncu seçimleri içinde fark var mı? Yaşam öyküsü filmi için oyuncu seçimi daha zor olsa gerek değil mi?
Doğal. Zorluğu şu; oldukca uzak birini seçemiyorsunuz, gerçek hayatta yaşayan birisi var ise ya da yaşamış birisi var ise birazcık ona benzemesi gerekiyor. Aslen oyuncu için daha zor şu sebeple hakkaten yaşamış birini yeniden perdede hayata geçirecek. Onu geçirebilecek güce haiz olan oyuncuyu seçmek zorunda kalıyorsunuz.

Mesela ‘Dilberay’ için niçin Büşra Pekin’i düşündünüz?
Bence oldukca iyiydi. Senaryoyu okuduktan sonrasında “Dilber Ay kim olabilir?” diye düşündüm, sonrasında Büşra gözümde canlandı. Derhal yönetmeni aradım, yönetmen de “Mükemmel sana inanamıyorum, bir saat ilkin Büşra’ya senaryoyu yolladım” dedi. Dilber Ay’ı Büşra’nın en iyi şekilde canlandıracağını Ketche ile aynı anda düşünmüşüz. Dilber Ay’ın gençlik fotoğraflarını aradım, o yaşlarında iyi mi bir kadınmış, saçlarını sarıya boyamadan nasılmış diye baktım, birazcık o fotoğraflar da bana Büşra’yı hatırlattı. Büşra’yı oyuncu olarak oldukca beğenirim, güçlüdür.

Büşra Pekin (Dilberay)

Büşra Pekin (Dilberay)

Dilber Ay için Ketche ile aynı oyuncuyu düşünmüşsünüz. Peki başka yapımlarda başka yönetmenlerle oyuncu seçimlerinizde anlaşamadığınız zamanlar oluyor mu?
Oluyor. O şekilde durumlarda birazcık direnme ediyorum. Yönetmenle karşılıklı birbirimizi ikna etmemiz gerekiyor. Ben onları ikna etmek için çabalıyorum, onlar da beni ikna etmek için çabalıyor fakat söylediğim benzer biçimde her şey tecrübe etme çekimi. Kimi zaman kendi filmimi izlerken de “ah keşke beni dinleseydi” diyorum ya da kimi zaman “Tanrı’ım hata mı yaptım acaba” söylediğim oluyor. Benim de kendi filmimde hata yaptığımı düşündüğüm oyuncular oldu itiraf edeyim.

Niçin hata bulunduğunu düşünüyorsunuz?
Filmdeki performansından dolayı.

Bu sizin hatanız mı oluyor?
Bir sürü unsur var doğal fakat zor bir iş. Oyuncu seçimi oldukca zor o yüzden Oscar ödüllerinde cast direktörü ketegorisi de olmalı.

Film başarıya ulaşmış olursa size de hisse veriliyor mu? Başarısız olunca “Siz bu oyuncuyu buldunuz fakat pek de performans sergileyemedi” diyorlar mı?
Oldukca şükür, şimdiye kadar öyleki bir şey demediler. O denli da fena bir seçimim olmadı, hata dememin sebebi bir tek benim kendi titizliğim.

Türk filmleri, yurt haricinde niçin oldukca fazla gösterilmiyor? Almanya, Fransa ve Hollanda’daki gösterimler bir tek gurbetçilere yönelik. Yabancıların da izlemesi için sizce neler yapılmalı?
Dağıtım ile ilgili bir eksiklik bulunduğunu düşünüyorum. Kim bilir dilin Türkçe olması. Açıkçası oldukca bilmiyorum fakat artık dijital platformların gelmesiyle ilgili bunu kırdığımızı düşünüyorum. Festivallerde yer edinen filmlerimizi bir tek gurbetçilerin izlediğini düşünmüyorum.

Festivallere katılan filmlerimizi ne olursa olsun yabancılar da izliyor fakat yüksek seyirci sayıyarına ulaşamıyorlar. Festival dışı filmlerimiz ise yurt haricinde yabancılar tarafınca asla izlenmiyor.
Dağıtım benim konum olmadığı için bilemiyorum. Örneğin Tolga Karaçelik şu anda İngilizce bir film çekiyor, kim bilir sırf bu yüzden. Bence artık Türk yönetmenler de internasyonal dil İngilizce olduğundan artık İngilizce filmler çekecek.

Oyuncular, dijital platformların yaygınlaştığı bu periyodu iyi mi fırsata çevirebilir?
Fırsata çevirmeye gerek yok, bu, aslına bakarsan kendi başına bir fırsat. Beyazperde okullarının daha oldukca desteklenip genç yönetmenlerin daha oldukca teşvik edilmesi icap ettiğini düşünüyorum. Bir kere en büyük eksiğimiz; Kültür ve Gezim Bakanlığı’ndan başka sinemayı destekleyen bir fonumuzun olmaması. Yalnız Kültür ve Gezim Bakanlığı’na başvuruyorsun, oldukca şükür ki bir de ‘TRT 12 Punto’ çıktı. ‘TRT 12 Punto’ benzer biçimde başka fonların da oluşması gerekiyor. Bir de bizim beyaz perde enstitümüz yok.

Niçin olamıyor?
Zira sektör değiliz, bankalar tanımıyor. Bankaların kredi imkânlarına bakın, orada beyaz perde yok. Bir yapımcı bir filmi için kredi alamıyor. Zira meslek olarak tanımlanmamış. Bankaların kredi verilecek meslek grupları içinde reklam var fakat film yapımcısı yok. Oraya ne yazılacak? Biz şu anda bir piyasayız, bir sektör olmamız gerekiyor. Birçok şeyin değişmesi gerekiyor. Yalnız Kültür ve Gezim Bakanlığı’na başvurularak bir film fonu yapılamaz. {Özel sektör} daha oldukca desteklemeli, sponsorlarımızın artması lazım fakat ‘İstanbul Film Festivali’ne bile sponsorun ne kadar zor bulunduğunu biliyorum. Bir kere en büyük festivalimiz, A kategorisine girebilecek olan bir ‘İstanbul Film Festivali’miz var ve desteklenmiyor. Festival, her yıl bin bir zorlukla yapılıyor. ‘Antalya Film Festivali’ni büyütüyoruz, internasyonal boyuta getiriyoruz, Cannes Film Festivali ile boy ölçüşebilecek bir noktaya gelmişken mehter marşı benzer biçimde bir adım ileri iki adım geri gidiyoruz. Mesela Antalya Film Festivali, ulusal yarışma olur, internasyonal yarışma olur, bu başka bir münakaşa mevzusu. Ben ulusal yarışmanın internasyonal yarışmanın içine iştirak etmesi icap ettiğini savunanlardanım. Beni aforoz edebilirler. Antalya bir merkezdi fakat artık belediyelerden ayrılması gerekiyor.

Problem aslına bakarsan orada değil mi? Belediyeye doğal olduğundan her gelen yönetim festivalin yapısını da içeriğini de değiştiriyor.
Festivaller belediyelerden ayrılmalı. Antalya Film Festivali, ‘Cannes Film Festivali’ ile yarışacak kadar büyük bir festival olma yolunda ilerlerken bu kadar geri adım atması, kendi halimizde bir düğün organizasyonu benzer biçimde olması beni hakkaten oldukca üzüyor.

Belediyelerden ayrılırsa düzenlenebilir mi?
Oldukca iyi bir başkanla, iyi bir yöneticiyle doğal ki düzenlenir. Keşke Menderes Türel belediye başkanlığı’ndan ayrıldıktan sonrasında ‘Antalya Film Festivali’nin başlangıcında kalsaydı. Festivaller güçlendikçe, beyaz perde sektörü oldukça, dijital platformların da gelmesiyle yönetmenlerimiz daha oldukca görülür olacak ve daha oldukca proje yapılacak.




Related Posts

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.